MySQL Data Types: Panduan Lengkap Memilih Tipe Data yang Tepat

Memilih tipe data yang tepat adalah fundamental untuk performa dan storage efficiency. Setelah mengoptimasi ratusan tables, saya memahami impact dari choices data type yang tepat maupun salah.

Numeric Types

1. Integer Types

CREATE TABLE test_integers (
    tiny TINYINT,              -- -128 to 127 atau 0 to 255 (UNSIGNED)
    small SMALLINT,            -- -32768 to 32767
    medium MEDIUMINT,          -- -8388608 to 8388607
    normal INT,              -- -2147483648 to 2147483647
    big BIGINT,              -- -9223372036854775808 to 9223372036854775807
-- UNSIGNED untuk positive only
positive_id INT UNSIGNED  -- 0 to 4294967295
);
Pilihan Guide:
– TINYINT: Boolean, small counters (0-255)
– SMALLINT: Status codes, year, small IDs
– INT: Primary keys, regular counters (2 billion max)
– BIGINT: Timestamps, large counters, UUIDs
2. Decimal Types
CREATE TABLE financial_data (
    -- DECIMAL untuk exact precision (currency!)
    price DECIMAL(10,2),              -- 99999999.99
    exchange_rate DECIMAL(9,6),       -- 99.999999
    large_amount DECIMAL(19,4),       -- Untuk accounting
-- FLOAT/DOUBLE untuk scientific (hati-hati!)
latitude FLOAT,                   -- 7 digit precision
longitude DOUBLE                  -- 15 digit precision
);
Rule: Gunakan DECIMAL untuk currency, jangan FLOAT/DOUBLE!
String Types
1. CHAR dan VARCHAR
CREATE TABLE string_examples (
    -- CHAR: Fixed length, padding dengan spaces
    country_code CHAR(2),             -- 'US', 'ID'
    gender CHAR(1),                 -- 'M', 'F'
-- VARCHAR: Variable length, efficient storage
username VARCHAR(50),             -- Max 50 chars
email VARCHAR(100),               -- Max 100 chars
description VARCHAR(500)          -- Longer text
);
Pilihan:
– CHAR: Fixed length (codes, flags)
– VARCHAR: Variable length (names, emails)
– Rule: VARCHAR(20-255) untuk kebanyakan strings
2. TEXT Types
CREATE TABLE content_data (
    short_text TEXT,                  -- Max 64KB
    medium_content MEDIUMTEXT,        -- Max 16MB
    long_content LONGTEXT             -- Max 4GB
);
Tips:
– TEXT untuk content yang lebih dari 255 chars
– BLOB untuk binary data (images, files)
– Consider separate tables untuk large TEXT/BLOB
Date and Time Types
1. DATE, TIME, DATETIME, TIMESTAMP
CREATE TABLE temporal_data (
    -- DATE: Calendar dates
    birth_date DATE,                 -- '1990-05-15'
-- TIME: Time of day atau duration
business_hours TIME,             -- '09:00:00'
duration TIME,                   -- '02:30:00'

-- DATETIME: Date dan time combination
created_at DATETIME,             -- '2024-01-15 14:30:00'

-- TIMESTAMP: Unix timestamp, auto timezone
modified_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP ON UPDATE CURRENT_TIMESTAMP,

-- YEAR: Year value
model_year YEAR                  -- 1990, 2024
);
Pilihan:
– DATE: Birth dates, anniversaries
– DATETIME: Timestamps, created_at
– TIMESTAMP: Auto-updating, timezone-aware
– YEAR: Model years, copyright years
2. Range dan Storage
Type
Range
Storage
DATE
1000-01-01 to 9999-12-31
3 bytes
DATETIME
1000-01-01 00:00:00 to 9999-12-31 23:59:59
8 bytes
TIMESTAMP
1970-01-01 00:00:01 to 2038-01-19
4 bytes
Boolean dan ENUM
1. Boolean (TINYINT)
CREATE TABLE flags (
    -- MySQL tidak punya native BOOLEAN
    is_active TINYINT(1),            -- 0 atau 1
    is_deleted BOOLEAN,              -- Alias untuk TINYINT(1)
    is_published TINYINT(1) DEFAULT 0
);
-- Penggunaan
INSERT INTO flags (is_active) VALUES (1);  -- TRUE
INSERT INTO flags (is_active) VALUES (0);  -- FALSE
2. ENUM dan SET
CREATE TABLE status_data (
    -- ENUM: Single value dari predefined list
    status ENUM('draft', 'published', 'archived') DEFAULT 'draft',
-- SET: Multiple values dari predefined list
permissions SET('read', 'write', 'delete') DEFAULT 'read'
);
-- Penggunaan
INSERT INTO status_data (status) VALUES ('published');
INSERT INTO status_data (permissions) VALUES ('read,write');
JSON Type (MySQL 5.7+)
CREATE TABLE json_data (
    id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    attributes JSON,
    metadata JSON,
-- Virtual column dari JSON
name VARCHAR(100) AS (JSON_UNQUOTE(JSON_EXTRACT(attributes, '$.name'))) STORED,

-- Index pada JSON path
INDEX idx_name (name)
);
-- Penggunaan
INSERT INTO json_data (attributes) VALUES
('{"name": "Product A", "price": 99.99, "category": "electronics"}');
-- Query JSON
SELECT * FROM json_data WHERE JSON_EXTRACT(attributes, '$.price') > 50;
Best Practices
1. Storage Efficiency
-- Pilih smallest sufficient type
-- BAD
CREATE TABLE bad_example (
    id BIGINT,              -- Overkill untuk < 2 billion rows
    status VARCHAR(100),    -- Overkill untuk 'active'/'inactive'
    tiny_flag INT           -- TINYINT sudah cukup
);
-- GOOD
CREATE TABLE good_example (
id INT UNSIGNED,         -- Sufficient untuk 4 billion
status VARCHAR(20),      -- Reasonable length
tiny_flag TINYINT       -- Efficient
);
2. Performance Considerations
-- Smaller types = faster queries
-- Fixed length = better performance
-- CHAR lebih cepat daripada VARCHAR untuk short strings
hash CHAR(64)  -- MD5 atau SHA256 hash
-- INT lebih cepat daripada VARCHAR untuk comparisons
status_code INT  -- 1, 2, 3 daripada 'active', 'pending', 'done'
3. Future-Proofing
-- Plan untuk growth
-- Jika expect > 2 billion rows dalam 5 tahun
id BIGINT UNSIGNED  -- Better dari INT
-- Jika expect international users
name VARCHAR(255)  -- CJK characters take more bytes
-- Jika expect long content
description TEXT  -- VARCHAR(255) tidak akan cukup
Kesimpulan
Memilih tipe data yang tepat:
– Reduces storage: Gunakan smallest sufficient type
– Improves performance: Fixed length lebih cepat
– Ensures accuracy: DECIMAL untuk currency
– Enables features: JSON untuk flexible data
Dengan pemilihan yang bijaksana, database Anda akan lebih efficient dan scalable.